projekt nr 99

99. Gniazda dla bocianów białych i czarnych - RATUJEMY CHRONIONE GATUNKI


Lokalizacja

Nieruchomości należące do Województwa Mazowieckiego w pobliżu naturalnych zbiorników wodnych jak rzeki, stawy, jeziora, mokradła - na terenie Muzeum Wsi Mazowieckiej.

Skrócony opis

Polskie bociany podlegają ochronie ścisłej i należą do gatunków wymagających ochrony czynnej. Zamontujemy wolnostojące „bocianie” platformy pod gniazdo bociana. Ważnym elementem jest budowa platform niskich dla niepełnosprawnych bocianów "z bocianiego azylu" (z uszkodzonymi skrzydłami, nielotów) w celu ich normalnego życia. Uruchomimy kamerki 24/7 do oglądania ich codziennego życia w Internecie.

Opis projektu

Na terenie Muzeum Wsi Mazowieckiej w skansenie jest możliwość zamontowania trzech gniazd dla bociana białego, ale jedynie na stodołach pokrytych strzechą. Wykluczone jest montaż słupów z platformą, które by zakłócały krajobraz kulturowy prezentowany w Muzeum.
Jest też możliwość zamontowania gniazd dla bociana czarnego na starodrzewiu w miejscach oddalonych  od ruchu turystycznego. Nie każde gniazdo będzie miało możliwość podłączenia do kamery Wi-Fi i sieci elektrycznej. W projekcie trzeba ująć projekty sieci elektrycznej i specyficzny montaż gniazd  na zabytkowych obiektach, które będzie trzeba zabezpieczyć przed zaciekaniem wód opadowych.  Jednocześnie obsługę i naprawy przez okres trwałości projektu są umieszczone w kosztorysie projektu.

Polskie bociany podlegają ochronie ścisłej i należą do gatunków wymagających ochrony czynnej. Bocian biały figuruje w załączniku I Dyrektywy 2009/147/WE w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, tzw. Dyrektywy ptasiej, stając się w krajach Unii Europejskiej przedmiotem ochrony w ramach sieci Natura 2000.

Założeniem projektu jest realizacja maksymalnej liczby gniazd na starodrzewiach wraz z platformami do gniazdowania dla bocianów na terenie skansenu "MUZEUM WSI MAZOWIECKIEJ" w Sierpcu, gdzie jest kilkadziesiąt hektarów terenu w tym bagien, czyli naturalnych miejsc do gniazdowania dla tych dostojnych ptaków, kiedyś kojarzonych z typowo polskim krajobrazem...

W ramach projektu zostaną wykonane profesjonalne platformy do gniazdowania dla bocianów białych i czarnych. Przybliżony zakres to:
1) Wykonanie i montaż platform gniazdowych LUB zamontowanie gniazd na istniejących drzewach spełniających warunki bezpieczeństwa;

2) Wykonanie i montaż platform gniazdowych na istniejących drzewach lub stodołach :•platforma zostanie wykonana z kątowników o grubości 3,5 – 4cm, o grubości ścianek minimum 4mm,•kratownica zostanie wykonana z drutu o średnicy 6mm,•średnica platformy winna mieć 120-130cm,•całość zostanie zakonserwowana antykorozyjnie,•elementem platformy jest wieniec wykonany z długich pędów wikliny, wierzby lub brzozy o grubości 20 cm i średnicy wewnętrznej około 120 cm, •wieniec musi zostać trawle przymocowany do platformy w taki sposób, aby o odstające sznurki lub drut nie zaczepiały się ptaki i nie powodowało to ich okaleczeń,•należy przygotować wyściółkę, jako materiał wypełniający gniazdo. Może to być materiał ze starego gniazda lub drobne patyki i słoma w podłożu, przyciśnięte darnią ułożoną częścią ziemną do góry,•wyściółka ma za zadanie imitować naturalne gniazdo i zapobiegać wywiewaniu lżejszego materiału. Materiał należy umieścić w takiej ilości, aby nie było w gnieździe prześwitów.

3) Wykonanie prac pielęgnacyjnych gniazda polegających na zrzuceniu nadmiaru materiału gniazdowego w celu zmniejszenia obciążenia istniejących już gniazd na którym się znajduje: na gnieździe należy pozostawić warstwę o wysokości około 30cm, usunięte elementy starego gniazda, słupy, drzewa, przycięte konary i gałęzie wykonawca usuwa

4) Wykonanie i montaż platform wraz z gniazdami dla bocianów z azylu, które poruszają się po ziemi, ponieważ mają uszkodzone skrzydła - będą musiały posiadać specjalne drabinki/schodki do wejścia na nie

5) Lokalizacja kamerek internetowych do obserwacji 24/7 bocianów w Internecie i ich montaż na kilku wybranych gniazdach (tam gdzie są spełnione warunki do bezproblemowego ich zamontowania i użytkowania)

6) 5 lat utrzymania, gwarancji na wykonanie, przeglądów, konserwacji i czyszczenia platform z gniazdami powinno zostać wliczone w kosztorys.

Wszystkie prace powinno się prowadzić w uzgodnieniu z RDOŚ (Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska), a także z wytycznymi zawartymi w „Poradniku praktycznej ochrony bociana białego” wydanym przez Towarzystwo Przyrodnicze „Bocian” i „ Instrukcją budowy platform pod gniazda bociana białego” wydaną przez Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody "pro Natura".

Projekt może ulec modyfikacji w zależności od lokalnych potrzeb wg wytycznych Kierownik Działu Przyrodniczego Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu. Wszelkie działania projektowe, wykonawcze i kontrolne będą uzgadniane z Kierownikiem Działu Przyrodniczego Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu.

Uzasadnienie potrzeby realizacji projektu

Konieczna ochrona dla zachowania gatunku w Polsce

"Hajstrę" (inna nazwa bociana czarnego) nie uważa się za gatunek zagrożony wymarciem, ale w Polsce reprezentacja tych ptaków nie jest zbyt liczna i znajduje się pod ochroną. Całkowitą jego populację trudno czasem określić, gdyż w przeciwieństwie do swoich kolegów bocianów białych unikają siedzib ludzkich i swoje gniazda wiją daleko od cywilizacji. Aby podtrzymywać stałą liczbę przedstawicieli tego gatunku w naszym kraju podlega on ochronie, a leśniczy tworzą nowe siedliska i dbają o stare.

Dodatkowo w nowych gniazdach znajdą możliwość rozmnażania niepełnosprawne ptaki z "azylu ptasiego", a więc osobniki, które ze względu na swój stan zdrowia, uszkodzone skrzydła, porażenie prądem, i inne przypadki, nie będą w stanie samodzielnie latać. Takie osobniki znajdą możliwość skorzystania ze specjalnych "naziemnych" nisko ustawionych platform gniazdowych dla bocianów.

Adresaci projektu

Wszyscy mieszkańcy Województwa Mazowieckiego, którym bliska jest natura oraz ochrona gatunków chronionych - szczególnie bocianów białych i czarnych. Będzie możliwe oglądanie on-line na stałe zachowania bocianów 24/7.

Poszczególne elementy kosztów, wskazane przez wnioskodawcę
Lp.DziałanieKoszt (brutto, w PLN)
1liczba gniazd dla bociana białego- propozycja 3 gniazda na stodołach ( szacowana kwota ok. 18 tys. zł za 3 gniazda wraz z montażem, uwzględnia 2 letnią rękojmię )
18 000 zł
2liczba gniazd naziemnych dla bociana białego- propozycja 1 gniazdo w Zagrodzie Ostrów ( szacowana kwota ok. 6 tys. zł wraz z montażem, uwzględnia 2 letnia rękojmię  )6 000 zł
3liczba gniazd w terenie leśnym dla bociana czarnego- propozycja 2 gniazda ( szacowana kwota 16 tys. zł wraz z montażem, uwzględnia 2 letnią rękojmię )
16 000 zł
4liczba kamer WWW do bezpłatnej obserwacji on-line = 2 szt- tylko dla bociana białego, gdyż brak aktualnie możliwości technicznych umieszczenia kamery w lesie do obserwowania bociana czarnego ( szacowana kwota wraz z montażem 10 tys. zł za obie kamery )
10 000 zł
Łącznie: 50 000 zł

Po ponownej analizie kosztów i konsultacji zarówno z autorem jak i przedstawicielem Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu koszty zweryfikowano do 90 tys, głównie ze względu na montaż i monitoring kamer