projekt nr 43

43. Po drodze z zielenią – zagospodarowanie zieleni wzdłuż ul. Pszczelińskiej w Brwinowie i Otrębusach.


Lokalizacja

Linie rozgraniczające drogi wojewódzkiej 720 – ul. Pszczelińskiej na odcinku od ronda im. W. Kowalskiego do skrzyżowania z drogą wojewódzką 719 w Otrębusach w zakresie nieruchomości pozostających w dyspozycji Województwa Mazowieckiego.

Skrócony opis

Projekt polega na zagospodarowaniu pasów zieleni przyulicznej DW 720 -  ul. Pszczelińskiej w Brwinowie i Otrębusach. Powstanie zieleń średnia i niska, trawniki oraz elementy małej architektury, w tym herb Gminy Brwinów, ławki, kosze, a także donice i rabaty o motywach pszczelich, nawiązujące formą do istniejącego zagospodarowania przestrzeni publicznej oraz historii miejsca ich lokalizacji.

Opis projektu

Projekt polega na zagospodarowaniu pasów zieleni przyulicznej usytuowanych w liniach rozgraniczających ul. Pszczelińskiej, na odcinku ok. 2,7 km od ronda im. W. Kowalskiego w Brwinowie do skrzyżowania z DW719 ul. Warszawską w Otrębusach. Ulica Pszczelińska pełni dziś ważną funkcję komunikacyjną – jako odcinek drogi wojewódzkiej nr 720 i połączenie centrum miasta z drogą wojewódzką DW 719. W 2017 r. Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich zakończył jej przebudowę, która była prowadzona w oparciu o dokumentację projektową wykonaną przez gminę Brwinów.
Ozdobą tej drogi jest zabytkowa aleja lipowa, dlatego przebudowie towarzyszyło szczególne zaangażowanie społeczników, organizacji ekologicznych oraz władz lokalnych. Starano się o zachowanie jak największej liczby drzew istniejących, w pobliżu niektórych zastosowano specjalną wodoprzepuszczalną nawierzchnię ciągu pieszo-rowerowego, a po zakończeniu prac w ramach akcji „90 drzew na 90-lecie Letniska Brwinów” posadzono kolejne lipy i dęby. W tę akcję zaangażowali się również mieszkańcy, ale wzięli w niej również Wicemarszałek Województwa Mazowieckiego i Dyrektor MZDW. Dowodem na to, że Brwinowianie czują się związani emocjonalni z Pszczelinem oraz tą ulicą, była zorganizowana na zakończenie przebudowy drogi impreza „Wielkie bzykanie na Pszczelinie” - święto ulicy, które zgromadziło kilka tysięcy osób.
W ramach zamierzenia przewiduje się dokonanie nasadzeń zieleni średniej i niskiej, założenie oraz regenerację trawników a także wykonanie elementów małej architektury na całej długości ul. Pszczelińskiej.
Z uwagi na bardzo trudne warunki siedliskowe dla roślin występujące w pasie ruchliwej drogi wojewódzkiej, w tym narażenie na zanieczyszczenia, przesuszone podłoże, liczne zacienione stanowiska pod okapami drzew przekładające się na brak wystarczającego nasłonecznienia na większej części ulicy,  duże zagęszczenie korzeni istniejących drzew – zaplanowano gatunki roślin, które dobrze znoszą warunki miejskie, są odporne na zanieczyszczenia komunikacyjne oraz nie wymagają dużych nakładów na ich dalszą pielęgnację.
W ramach projektu zaplanowane zostało nasadzenie materiału roślinnego w tym krzewów, pnączy, bylin oraz traw ozdobnych wraz ze ściółkowaniem obsadzeń.
W trakcie realizacji nasadzeń przewidziana została równomierna rozstawa roślin, uwzględniająca docelowy pokrój osiągany przez dany gatunek, tak by w sposób optymalny zaprezentować ich walory dekoracyjne. Doprecyzowanie lokalizacji gatunków powinno zostać szczegółowo określone w zaplanowanym do wykonania projekcie zieleni. Na etapie wykonawstwa zaleca się prowadzenie nasadzeń pod nadzorem autora projektu, tak by osiągnąć jak najlepszy efekt zamierzenia. Przedsięwzięcie uwzględnia ustawienie ławek, przy których zlokalizowane zostaną kosze na śmieci. Zakłada się, że elementy te będą spójne ze stylistyką istniejącego zagospodarowania przestrzeni publicznej, w tym innych obiektów małej architektury zlokalizowanych na terenie miasta. W ramach zamierzenia planuje się również wykonanie elementów zagospodarowania nawiązujących tematyką do miejsca jego lokalizacji, w tym m.in. na skrzyżowaniu ul. Pszczelińskiej z DW719 wykonanie nasypu z herbem Gminy Brwinów przewidzianego w technologii przepuszczalnej dla wody z kruszyw spojonych żywicą, a także rabat w formie pszczół oraz donic stylizowanych na ule pszczele. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że brwinowska ulica Pszczelińska to jedyna ulica o takiej nazwie w Polsce. Zawdzięcza ją pośrednio pszczołom, przypominając o założeniach ideowych Warszawskiego Towarzystwo Pszczelniczo-Ogrodniczego, które pod koniec XIX w. stworzyło tu podwaliny pierwszej w zaborze rosyjskim szkoły rolniczej – Pszczelina. Pszczoły są symbolem efektywnej i świetnie zorganizowanej pracy zespołowej. Tak działało Towarzystwo, które w 1898 r. zakupiło kolonię w folwarku Otrębusy koło Brwinowa. Początkowo prowadzono tu kursy ogrodnictwa i pszczelnictwa, na które uzyskano zezwolenie ówczesnych władz rosyjskich. Takie były początki późniejszej szkoły rolniczej, która swoje funkcjonowanie rozpoczęła w 1900 r. Przez lata placówka rozwijała swoją działalność, stając się w 1917 r. szkołą rolniczą Centralnego Towarzystwa Rolniczego. W czasie powstania warszawskiego na terenie Pszczelina została stworzona filia Szpitala Wolskiego w Warszawie. Tuż po wojnie Pszczelin powrócił do swojej funkcji edukacyjnej. W 1945 r. zaczęło tam działać Gimnazjum Rolnicze, a od 1947 r. Instytut Kształcenia Nauczycieli Szkół Rolniczych, które przekształciły się w Technikum Rolnicze i Ośrodek Doskonalenia Kadr Pedagogicznych Szkolnictwa Rolniczego. Kolejne reformy systemu oświaty spowodowały utworzenie Zespołu Szkół Agroekonomicznych, w skład którego wchodziło liceum ogólnokształcące, profilowane i technikum ogrodnicze. Placówka ta funkcjonowała do 2005 r. Do dziś na terenie Pszczelina działa Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, które wraz ze swoimi oddziałami w Krakowie, Poznaniu, Radomiu i Warszawie jest państwową jednostką organizacyjną, podlegającą bezpośrednio Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jej celem jest doskonalenie kadry doradczej i tworzenie krajową sieć na rzecz innowacji w rolnictwie.
Nazwa Pszczelin, używana przez mieszkańców Brwinowa do dnia dzisiejszego na określenie tego obszaru miasta, miała dla tworzącego pierwsze w tym miejscu, kursy ogrodnictwa i pszczelarstwa, Towarzystwa Pszczelniczo-Ogrodniczego wymiar ideowy - przypominała o pszczołach, które są symbolem efektywnej i świetnie zorganizowanej pracy zespołowej.  
Zagospodarowanie ul. Pszczelińskiej nawiązywało będzie do historii miejsca w którym zlokalizowany zostanie projekt.
SKRÓCONY WYKAZ ROŚLIN: Krzewy: Berberys, dereń, żylistek wysmukły, trzmielina, złotolin japoński, pięciornik krzewiasty, porzeczka alpejska, róża, bez czarny, tawuła, tawulec, lilak Meyera; pnącza: powojniki; byliny oraz trawy ozdobne: krwawnik pospolity i ogrodowy, trzcinnik ostrokwiatowy, dyptam jesionolistny, jeżówka purpurowa, przegorzan pospolity, owsiczka wiecznie zielona, miskant chiński,  kocimiętka, płomyk wiechowaty, rudbekia, szałwia omszona.

Uzasadnienie potrzeby realizacji projektu

Obecnie w pasie drogowym ul. Pszczelińskiej występuje liczna roślinność wysoka, w tym również kilkadziesiąt młodych lip oraz dębów nasadzonych w 2017 r. po  zakończeniu działań inwestycyjnych polegających na przebudowie drogi. Ze względu na brak, ewentualnie występującą jedynie lokalnie zieleń średnią oraz niską zasadnym jest podjęcie działań mających na celu uzupełnienie brakujących pięter roślinności. Kompleksowo zaprojektowane nasadzenia wraz z istniejącymi drzewami stanowić będą naturalną barierę przed hałasem i zanieczyszczeniami na jednej z głównych ulic Brwinowa. Uwzględnianie zagospodarowania zielenią terenów zlokalizowanych na obszarach miejskich jest istotne z uwagi na pozytywny wpływ na przeciwdziałanie zmianom klimatu oraz łagodzenie ich skutków, stanowi również jeden z elementów zrównoważonego rozwoju. Nie ulega wątpliwości, iż zieleń w miastach stanowi istotny czynnik decydujący nie tylko o komforcie życia mieszkańców, ale także o ich samopoczuciu i zdrowiu. Obszary zieleni pochłaniają bowiem zanieczyszczenia, tworzą bariery ochronne tłumiące hałas, poprawiają mikroklimat obszaru i pozwalają mieszkańcom terenu zurbanizowanego obcować z przyrodą. W związku z faktem, że obszar wyznaczony projektem dotyczy jednego z głównych szlaków komunikacyjnych przebiegających przez teren Gminy Brwinów a także przez centrum Brwinowa, nie bez znaczenia jest również aspekt poprawy estetyki istniejącej przestrzeni, która stanowi ważną wizytówkę Miasta. Proponowane do nasadzenia rośliny cechują się dużymi walorami dekoracyjnymi a jednocześnie nie wymagają dużych nakładów na pielęgnację w trudnych warunkach panujących przy ruchliwej drodze. Wskazane nasadzenia doskonale wpiszą się w zastany układ zieleni miejskiej poprzez nawiązanie do już istniejących założeń zieleni na terenie gminy, w szczególności do terenów zieleni znajdujących się w sąsiedztwie obszaru objętego projektem.
Realizacja projektu wpisuje się w działania wskazane w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa w zakresie zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska oraz transportu zbiorowego i dróg publicznych.
Projekt realizuje również cele i kierunki działania wynikające ze Strategii Rozwoju Województwa  Mazowieckiego do 2030 roku tj. Środowisko i Energetyka: 27.7 Ochrona powietrza i ochrona przed hałasem, 27.8 Racjonalne planowanie funkcji terenów z uwzględnieniem potrzeb ochrony środowiska.

Adresaci projektu

Zadanie objęte projektem jest skierowane do mieszkańców województwa mazowieckiego ze szczególnym uwzględnieniem mieszkańców terenu gminy Brwinów. Jego bezpośrednimi odbiorcami będą głównie osoby przemieszczające się ul. Pszczelińską oraz mieszkańcy terenów położonych w jej sąsiedztwie.
Ze względu na swoją kategorię i znaczenie w sieci połączeń drogowych regionu oprócz ruchu lokalnego ul. Pszczelińską poruszają się dziennie setki samochodów zmierzających w kierunku autostrady A2 i drogi ekspresowej S8. Ponadto ul. Pszczelińską kursuje komunikacja miejska, w tym linie B7 relacji Brwinów Rynek-Otrębusy-Nadarzyn -Kanie, B11 relacji Brwinów Rynek - Kanie WKD - Helenówek oraz B6 relacji Brwinów Rynek - Parzniew - Pruszków PKP.
Wzdłuż liczącej ponad 2,7 km ulicy w znacznym stopniu dominuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, jednak bezpośrednio przy niej znajdują się również trzy duże osiedla wielorodzinne. Przy ul. Pszczelińskiej znajduje się placówka pocztowa, strażnica OSP Brwinów oraz liczne działalności gospodarcze i sklepy. Odbiorcami projektu będą zarówno użytkownicy drogi, kierowcy, pasażerowie komunikacji, rowerzyści, którzy nowopowstałą zieleń odbierać będą głównie w wymiarze estetycznym, ale też piesi i osoby zamieszkujące w pobliżu ul. Pszczelińskiej, w stosunku do których oprócz poprawy estetyki istniejącej przestrzeni miejskiej, projekt wpłynie znacząco na podniesienie komfortu życia, poprawę samopoczucia oraz zdrowie. Nowe nasadzenia krzewów i bylin w pasach zieleni przyulicznej wraz z istniejącą zielenią wysoką stworzą barierę ochronną tłumiącą hałas oraz pochłaniającą zanieczyszczenia emitowane przez ruch uliczny jednej z głównych ulic miasta. Zieleń wpłynie na poprawę mikroklimatu i pozwoli mieszkańcom terenu zurbanizowanego na obcowanie z przyrodą. Osoby poruszające się pieszo, w tym w szczególności osoby starsze będą mogły skorzystać z ustawionych ławek, na których krótki odpoczynek w zieleni izolującej od drogi pozwoli zregenerować siły.

Poszczególne elementy kosztów, wskazane przez wnioskodawcę
Lp.DziałanieKoszt (brutto, w PLN)
1I-IV 2022 Wykonanie projektu zieleni14 760 zł
2IV-VII 2022 Roboty ogrodnicze (nasadzenia roślin, założenie lub regeneracja trawników, rabaty w kształcie pszczół, donice - ule pszczele, itp.)468 901,33 zł
3V-VII 2022 Elementy małej architektury (herb, ławki, kosze)199 941 zł
4IV-VII 2022 Nadzór autorski2 000 zł
Łącznie: 685 602,33 zł