Skrócony opis
„Akademia Urzecza Ochrona Dziedzictwa i Promu” to bezpłatny cykl zajęć terenowych i wodnych dla mieszkańców Mazowsza, łączący edukację historyczną, przyrodniczą i kulturową z aktywnością na Wiśle. W programie są warsztaty flisackie, edukacyjne wyprawy, lekcje na deskach SUP, spływy kajakowe oraz spotkania z ekspertami, przybliżające historię i kulturę Urzecza.
Założenia projektu
Projekt zakłada stworzenie otwartej i dostępnej przestrzeni edukacyjno-kulturowej, w której mieszkańcy Mazowsza będą mogli poznać dziedzictwo Nadwiślańskiego Urzecza oraz na nowo odkryć Wisłę jako istotny element krajobrazu kulturowego regionu. Celem działań jest zwiększenie wiedzy uczestników na temat historii i tradycji związanych z rzeką, a także budowanie bardziej świadomej i odpowiedzialnej relacji z jej naturalnym otoczeniem. Projekt kładzie nacisk na bezpośrednie doświadczanie Wisły - poprzez kontakt z wodą, przestrzenią nadbrzeżną oraz kulturą kształtującą się wokół życia nad rzeką.
Centralnym obszarem działań będą nadwiślańskie okolice Karczewa, nawiązujące do dawnych przepraw funkcjonujących przez wieki na Wiśle. Przestrzeń ta stanie się miejscem regularnych spotkań i opowieści poświęconych historii regionu, flisackim zwyczajom oraz roli rzeki w kształtowaniu codziennego życia lokalnych społeczności. Przy sprzyjających warunkach pogodowych przewidziane są krótkie przemieszczenia pomiędzy brzegami Wisły, realizowane wyłącznie jako element organizacyjny projektu, w sposób dostosowany do bieżących potrzeb oraz z zachowaniem zasad bezpieczeństwa.
Istotnym elementem programu będą spokojne wyprawy na deskach SUP, realizowane na wyznaczonym i bezpiecznym fragmencie rzeki. Planowane działania umożliwią udział co najmniej 250 osobom, które dzięki tej formie aktywności poznają Wisłę z bliska, obserwując roślinność nadrzeczną, ptactwo wodne oraz naturalny układ nabrzeży. Deski SUP traktowane będą przede wszystkim jako narzędzie uważnego, bliskiego naturze odkrywania rzeki, a nie aktywność sportowa. Nad przebiegiem działań czuwać będą wykwalifikowani instruktorzy i ratownicy, wspierani przez wolontariuszy, a cały proces uwzględniać będzie kwestie organizacyjne, logistykę sprzętu, kamizelki asekuracyjne oraz ubezpieczenie uczestników. Udział w aktywnościach wodnych będzie dobrowolny i każdorazowo dostosowany do wieku oraz możliwości uczestników.
Kolejną formą działań będą krótkie, rekreacyjne spływy kajakowe, prowadzone na spokojnym, bezpiecznym odcinku Wisły. W spływach tych weźmie udział minimum 350 uczestników, którzy będą mieli możliwość poznania naturalnego rytmu rzeki oraz fragmentów krajobrazu niedostępnych z lądu. Podczas spływów uczestnicy poznają znaczenie dawnych przepraw, handlu rzecznego oraz wpływ Wisły na rozwój osadnictwa w regionie. Działania realizowane będą w umiarkowanym tempie, pod opieką instruktorów i ratowników, z zapewnieniem niezbędnego sprzętu, transportu logistycznego oraz ubezpieczenia.
Równolegle realizowane będą warsztaty terenowe prowadzone na brzegu rzeki. Zaplanowano 15 warsztatów nadrzecznych, podczas których uczestnicy będą tworzyć proste modele tratew i łodzi, poznawać podstawy wiązania lin, szkicować nadwiślański krajobraz oraz przygotowywać własne, obserwacyjne mini mapy. Zajęcia te łączą przekazywanie wiedzy o kulturze nadrzecznej z rozwijaniem umiejętności uważnej obserwacji i twórczego spojrzenia na przestrzeń rzeki. Warsztaty dostępne będą dla osób w różnym wieku i stanowić będą również alternatywną formę udziału dla uczestników niebiorących udziału w aktywnościach wodnych.
Ważnym uzupełnieniem programu będą spotkania z ekspertami zajmującymi się tematyką regionu i rzeki. W ramach projektu zaplanowano 20 spotkań z etnografami i historykami regionalnymi, podczas których przybliżona zostanie codzienność dawnych mieszkańców Urzecza, rola Wisły w rozwoju okolicznych miejscowości oraz kulturowe znaczenie życia nad rzeką. Dodatkowo instruktorzy omówią zasady bezpiecznego i odpowiedzialnego korzystania z rzeki oraz terenów nadrzecznych. Spotkania odbywać się będą w plenerze, na brzegu Wisły, wykorzystując naturalne otoczenie jako kontekst edukacyjny.
Projekt ma charakter międzypokoleniowy i skierowany jest do dzieci, młodzieży, dorosłych oraz seniorów. Wspólna obecność nad rzeką, udział w warsztatach, spotkaniach i działaniach terenowych sprzyjają budowaniu relacji społecznych, wymianie doświadczeń oraz wzmacnianiu więzi z lokalnym dziedzictwem kulturowym.
Projekt zakłada wdrożenie działań na rzecz zapewnienia dostępności wydarzenia osobom ze szczególnymi potrzebami, w tym osobom z niepełnosprawnościami. W miarę możliwości teren wydarzenia zostanie wyposażony w czytelne oznaczenia, a organizacja przestrzeni umożliwi poruszanie się osobom z ograniczeniami mobilności.
Zwieńczeniem projektu będzie stworzenie niewielkiego cyfrowego archiwum w formie kolekcji materiałów dokumentacyjnych — fotografii, szkiców i notatek terenowych — zebranych wyłącznie za zgodą uczestników. Archiwum stanie się podsumowaniem działań oraz trwałym śladem wspólnej pracy, pełniąc funkcję materiału edukacyjnego i dokumentacyjnego.
Lokalizacja zadania
Karczew (Urzecze Wisły)
Poszczególne elementy kosztów, wskazane przez wnioskodawcę
| Lp. | Część składowa | Łączny koszt |
|---|
| 1 | Organizacja spływów kajakowych dla minimum 350 osób (wynajem kajaków i kamizelek, instruktorzy/ratownicy, transport i logistyka sprzętu, ubezpieczenie) | 75 000 zł |
| 2 | Organizacja spływów na desce SUP dla minimum 250 osób (wynajem SUP i kamizelek, instruktorzy/ratownicy, transport i logistyka sprzętu, ubezpieczenie) | 40 000 zł |
| 3 | 20 spotkań z ekspertami (etnograf, historyk) | 40 000 zł |
| 4 | 15 warsztatów nadrzecznych (instruktorzy, materiały warsztatowe, zajęcia konstrukcyjne i obserwacyjne) | 40 000 zł |
| 5 | Promocja projektu (materiały i publikacje prasowe oraz fotograf) | 15 000 zł |
| 6 | Obsługa administracyjna i koordynacja zadania | 15 000 zł |
| 7 | Zapewnienie transportu wodnego na potrzeby organizacyjne i bezpieczeństwa działań | 15 000 zł |
| Łącznie: 240 000 zł |