projekt Nr 148

Skrócony opis

Czego brakuje mieszkańcom Mazowsza żyjącym z dala od dużych ośrodków miejskich? Przede wszystkim dostępu do kultury. Także tej wysokiej. Zróbmy więc wszystko, by kultura zawitała na północne rubieże Mazowsza. Wakacyjny cykl spektakli teatralnych, warsztatów dla młodzieży, spotkań z artystami? I do tego w prawdziwej wiejskiej stodole? Dlaczego nie?

Założenia projektu

Projekt zakłada zorganizowanie letniego festiwalu teatralnego na terenie gminy Chorzele – jednej z najdalej wysuniętych gmin na północy Mazowsza. Z Chorzel do Warszawy jest niemal 150 km. To sprawia, że mieszkańcy tej gminy i gmin sąsiednich (z powiatu ostrołęckiego czy mławskiego) mają znacznie utrudniony dostęp do kultury. Aby zniwelować te niedogodności, proponuję zorganizowanie cyklu przedstawień z zakresu wyższej kultury „na miejscu”. Cykl składać się będzie z 4 spektakli odgrywanych przez wybrane 4 weekendy letnie (lipiec – sierpień 2025, sobota i niedziela; ewentualnie inne dni tygodnia, w zależności od dostępności terminu danej grupy). Dodatkowo dla uczestników przewidziane byłyby spotkania z aktorami/reżyserami/scenarzystami, którzy opowiedzą o swojej pracy i przeprowadzą proste zajęcia warsztatowe dla chętnych.

W festiwalu nie powinny wystąpić grupy z „tradycyjnych” placówek – te bowiem często wymagają odpowiedniej infrastruktury, co znacznie podraża koszty takiego wydarzenia. Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem będzie nawiązanie współpracy z grupami teatralnymi mającymi doświadczenie w prezentacjach teatralnych „u widza”.

Największą atrakcją samego festiwalu będzie miejsce prezentacji teatralnych. Zgodnie z planem każdy ze spektakli zostanie wystawiony w autentycznej wiejskiej stodole! Odpowiedzialne za to będą profesjonalne grupy teatralne – tzw. teatry stodolane. Będzie to miało szereg zalet:

a) Oryginalność wystawianych spektakli i prezentacji teatralnych
b) Względna łatwość w budowie scenografii i adaptacji miejsca do nowych spektakli
c) Zapewnienie osłony przed niekorzystnymi warunkami meteorologicznymi
d) Dostępność dla osób z dysfunkcjami (praktycznie brak jakichkolwiek ograniczeń architektonicznych)
e) Możliwość prostego dostępu do infrastruktury potrzebnej do wystawianych spektakli (niepotrzebne będą drogie sprzęty, scenografia itd.)
f) Położenie miejsca wystawiania spektaklu, które leży w pobliżu drogi wojewódzkiej nr 614 łączącej Chorzele z Myszyńcem.

Program festiwalu teatralnego zostanie ustalony w porozumieniu z operatorem całego projektu. Najlepszym rozwiązaniem w tej mierze będzie powierzenie takiego zadania Mazowieckiemu Instytutowi Kulturalnemu lub Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce. Taka instytucja mogłaby nawiązać współpracę z konkretnymi teatrami, które z kolei miałyby czas na zaplanowanie występu w sezonie letnim 2025 roku. Równie dobrym rozwiązaniem może być wyłonienie przez Urząd Marszałkowski podmiotu, który zająłby się impresariatem, doborem spektakli itd.

Proponowany projekt jest wynikiem działań, które w 2019 roku zostały podjęte na terenie gminy Chorzele. Wówczas udało się wystawić pierwszy spektakl w takim systemie – we współpracy z właścicielami obiektu w miejscowości Zaręby. Spektakl pt. „Zające na kordonie” obejrzało ok. 180 widzów, a chętnych było przynajmniej 3 razy więcej. Niestety w kolejnych latach nie udało się powtórzyć podobnego projektu, głównie ze względu na ograniczenia w czasie pandemii i popandemiczne. Jest to jednak wielki potencjał mogący zniwelować istniejące nierówności w dostępie do kultury. Jest więc już przetestowane właściwe miejsce i nawiązana współpraca z właścicielem potrzebnego miejsca spektakli.

Zgodnie ze „Strategią rozwoju kultury w Województwie Mazowieckim na lata 2023-2027” tereny północy Mazowsza są jednymi z najsłabiej rozwiniętych, jeśli chodzi o infrastrukturę kulturalną, dostęp do kultury i możliwości korzystania z różnych przejawów kultury. Dane zawarte w dokumencie strategicznym sytuują subregion ostrołęcki jako jeden z najmniej nasyconych ośrodkami i wydarzeniami kulturalnymi na całym Mazowszu. Na przykład powiat przasnyski jest wymieniany jako jeden z najmniej aktywnych, jeśli chodzi o udział w imprezach kulturalnych jego mieszkańców (por. s. 39 Strategii); mieszkańcy powiatu przasnyskiego i ostrołęckiego znajdują się wśród osób potrzebujących średnio przynajmniej 120 minut na to, by dojechać do stolicy województwa (s. 120 Strategii); praktycznie cały powiat przasnyski, a także gminy powiatów ostrołęckiego i mławskiego są zaliczane do terenów zagrożonych trwałą marginalizacją społeczną (s. 63 Strategii). Większość wskazywanych terenów jest wreszcie ujmowana jako niska lub bardzo niska, jeśli chodzi o aktywność społeczną (por. mapę nr 20 ze s. 66 Strategii).

Ponieważ najważniejszy z celów wspomnianej strategii wyrażono hasłem: „Współdziałanie. Kultura. Kreatywność” – proponowany projekt będzie idealną odpowiedzią na te właśnie założenia:
a) Współdziałanie – realizacja letniego festiwalu będzie wymagała współdziałania z lokalnymi organizacjami i społecznościami lokalnymi, np. w zakresie organizacji zabezpieczenia, wsparcia w zbieraniu elementów scenografii itd., ale także z ośrodkami kulturalnymi na poziomie województwa i regionu;
b) Kultura – spektakle teatralne (wystawiane przez zawodowych artystów, na podstawie oryginalnych scenariuszy) są z pewnością przykładem wyższej kultury, co potwierdza spektakl zrealizowany w gminie Chorzele w 2019 roku (por. zdjęcia ze spektaklu)
c) Kreatywność – proponowany festiwal będzie wykraczał poza typowe, tradycyjne spektakle, znane z desek teatrów instytucjonalnych; nie będzie powielał utartych wzorców, znanych scenariuszy itd., a stawiał na kreatywność, której będzie wymagać miejsce samego festiwalu.

Realizacja festiwalu będzie wymagała:

a) Podpisania umowy użyczenia obiektu – stodoły wiejskiej – na czas trwania spektaklu
b) Doboru odpowiednich zespołów teatralnych, które mogłyby wystąpić podczas takiego festiwalu
c) Zorganizowanie zaplecza techniczno-artystycznego (przenośne garderoby) dla grup artystów
d)    Zorganizowanie właściwej techniki (oświetlenie i nagłośnienie)
d) Przygotowania scenografii do danego spektaklu
e) Zorganizowania widowni, zgodnie z potrzebami spektaklu, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa i potrzeb dostępności
f) Zapewnienia wyżywienia i ewentualnego noclegu dla artystów
g) Promocji spektaklu

Spektakle będą grane przez okres wakacji, raz na dwa tygodnie, w okresie weekendowym (lub zbliżonym). Każdy spektakl mogłoby obejrzeć do 180 widzów (w zależności od typu ustawienia sceny) - nie będą to więc wydarzenia rangi imprezy masowej. Spektakle będą nieodpłatne – choć obowiązywać będzie rezerwacja miejsc (system inspicjencki). Po każdym spektaklu sobotnim wybrani artyści spotkają się z chętnymi osobami z widowni i opowiedzą o kulisach pracy aktorskiej, a także przeprowadzą dla chętnych krótkie warsztaty artystyczne.

Koszty związane z organizacją festiwalu będą związane głównie z honorariami autorskimi dla grup teatralnych oraz budową scenografii, zapewnieniem techniki, budową widowni i zaplecza w dniu spektaklu. Rozliczeniem zajmie się wskazana jednostka kulturalna będąca samorządową instytucją kultury Województwa Mazowieckiego lub operator wybrany w postępowaniu publicznym.
Dużą pomocą mogą służyć lokalne organizacje społeczne (promocja, wsparcie logistyczne itd.) – te uczynią to w systemie wolontariackim.

Poszczególne elementy kosztów, wskazane przez wnioskodawcę